مجموعه ازدواج،عقد و عروسی:

آيا اسلام درباره به تاخير انداختن مراسم عقد و عروسي به خاطر فوت بستگان حكم خاصي دارد؟
جشن ازدواج اسلامي چگونه مي تواند باشد؟
در برخي از مراسم ها و جشن هاي ازدواج متأسفانه حتي در بين خانواده هاي مذهبي(بعضا) منکرات بسياري شايع شده است. در اين زمينه چه بايد کرد؟
در صورتي كه چند سال متوالي براي ازدواج دعا كنيم ولي خدا جوابي ندهد در حالي كه واجد شرايط ازدواج هم باشيم چه كاري مي توان كرد كه خدا جواب دهد؟
سؤالي داشتم پيرامون عروسي هايي كه امروزه در جامعه ما عرف شده. در بيشتر عروسي ها وقتي مي خواهند يكي از بهترين شب هاي زندگي خود را بگذرانند و به اصطلاح شادي كنند از موسيقي حرام استفاده مي كنند و شروع مي كنند به رقصيدن و بزن و بكوب وقتي هم ايراد وارد مي كنيم مي گويند بابا خشك نباش شب عروسي ها در اين زمينه اسلام چه مي گويد؟
يكي از دغدغه هاي من چگونگي و در واقع همان كيفيت مراسم عروسي است كه هم اسلامي باشد و هم شادي متناسب با مجلس عروسي در آن باشد؟ آيا در اين زمينه الگوي اسلامي وجود دارد؟
آيا اسلام درباره به تاخير انداختن مراسم عقد و عروسي به خاطر فوت بستگان حكم خاصي دارد؟

آيا اسلام درباره به تاخير انداختن مراسم عقد و عروسي به خاطر فوت بستگان حكم خاصي دارد؟

پاسخ:

تأخير انداختن مراسم به خاطر فوت افراد شرعا واجب يا مستحب نيست و در اسلام حكم خاصي ندارد اما احترام به بعضي رسوم عرفي و تجليل از افراد مؤمن اشكالي ندارد.

 

 

جشن ازدواج اسلامي چگونه مي تواند باشد؟

جشن ازدواج اسلامي چگونه مي تواند باشد؟

پاسخ:

آري، مؤمن و کسي که قلبش به نور تقوا روشن شده هرگز براي شادي و لذت چند دقيقه اي، نافرماني خدا را نمي کند. متأسفانه بسياري از مردم براي شادي کردن در جشن عروسي، خود و فرزندان شان، مرتکب گناهاني چون استفاده از موسيقي حرام، اختلاط زن و مرد، پوشش نامناسب، مزاحمت براي ديگران، اسراف، چشم و هم چشمي، فخر فروشي به يکديگر، پوشيدن لباس هاي گران قيمت و برگزاري مجالس پرهزينه، تمسخر ديگران، بي توجهي به واجباتي چون نماز و امثال آن مي شوند، غافل از اين که شادي واقعي و لذت و خوشي زندگي به دست خداست و هيچ گاه با گناه و معصيت نمي توان به عمق شادي رسيد. گاهي ديده مي شود عده اي براي اين کارها عذر و بهانه مي آورند که يک شب است و يک شب هزار شب نمي شود و در عروسي بايد شاد بود و از اين قبيل بهانه هاي غير قابل توجيه، در حالي که نتيجه اين گونه برنامه ها اين است که زندگي با گناه و معصيت خدا شروع شود و برکت از زندگي رخت بر مي بندد، در صورتي که در روايات آمده، در مجلس عروسي مؤمن، فرشتگان نازل مي شوند و رحمت خدا را با خود مي آورند. حال براي اين که مجالس خوبي در عروسي ها داشته باشيم که هم مملو از شادي و سرور باشد و هم گناه و معصيت نداشته باشد و هم خانواده و فاميل راضي باشند نکات زير را پيشنهاد مي کنيم:

  1. بايد ابتدا عروس و داماد ملزم به رعايت آداب اسلامي باشند و مسائل شرعي مثل پوشش، آرايش و ساير مسائل را مراعات کنند و مرتکب کار خلاف شرع نشوند.
  2. حتي الامکان زمان مناسبي براي مراسم جشن انتخاب شود مثل ايام ميلاد، اعياد مذهبي يا حتي الامکان شب يا روز جمعه.
  3. عروس و داماد در نحوه برگزاري مجلس جشن با هم مشورت کنند و با خانواده هاي خود نيز صحبت کنند تا هر دو خانواده عروس و داماد هماهنگ عمل کنند؛ در اين صورت از دخلالت افراد خلاف کار جلوگيري مي شود.
  4. از افراد هنرمندي که مي توانند به خواندن اشعار، بيان لطيفه هاي مناسب مجلس را شاد و گرم نگه دارند، دعوت بعمل بيايد تا مجلس جشن سوت و کور نباشد و جلوي سوء استفاده بعضي از افراد که در اين موقعيت ها مي خواهد اشاعه فحشا کنند و دست به کارهاي خلاف شرع بزنند، جلوگيري شود.
  5. مجلس زنانه و مردانه کاملا مجزا باشد و از اختلاط زن و مرد جلوگيري شود.
  6. تا جايي که توان مالي داريد پذيرايي خوبي از ميهمانان داشته باشيد زيرا يکي از وسايل شادي بخش همين پذيرايي هاست و مي تواند جانشين خوبي براي کارهاي حرام باشد.
  7. از افراد متدين و وزين و با شخصيت در مجلس خودتان دعوت کنيد زيرا حضور آنها در اين گونه مجالس باعث مي شود جلوي برخي از کارهاي خلاف گرفته شود.

 

 

 

در برخي از مراسم ها و جشن هاي ازدواج متأسفانه حتي در بين خانواده هاي مذهبي(بعضا) منکرات بسياري شايع شده است. در اين زمينه چه بايد کرد؟

در برخي از مراسم ها و جشن هاي ازدواج متأسفانه حتي در بين خانواده هاي مذهبي(بعضا) منکرات بسياري شايع شده است. در اين زمينه چه بايد کرد؟

پاسخ:

آيا جشن ازدواج برگزار نکنيم و موجبات دلخوري خانواده ها را فراهم کنيم يا اينکه به اين منکرات تن بدهيم(معاذا…)؟ با توجه به اينکه عملا امر به معروف و نهي از منکر بسيار مشکل و کم بازده است.

فرد مسلمان و مؤمن و کسي که قلبش به نور تقوا روشن شده هرگز براي شادي و لذت چند دقيقه اي، نافرماني خدا را نمي کند. متأسفانه برخي ازافراد براي شادي کردن در جشن عروسي خود يا فرزندان شان، مرتکب گناهاني چون استفاده از موسيقي حرام، اختلاط زن و مرد، پوشش نامناسب، مزاحمت براي ديگران، اسراف، چشم و هم چشمي، فخر فروشي به يکديگر، پوشيدن لباس هاي گران قيمت و برگزاري مجالس پرهزينه، تمسخر ديگران، بي توجهي به واجباتي چون نماز و امثال آن مي شوند، غافل از اين که شادي واقعي و لذت و خوشي زندگي به دست خداست و هيچ گاه با گناه و معصيت نمي توان به شادي حقيقي رسيد. گاهي ديده مي شود عده اي براي اين کارها عذر و بهانه مي آورند که يک شب است و يک شب هزار شب نمي شود و در عروسي بايد شاد بود و از اين قبيل بهانه هاي غير قابل توجيه، در حالي که نتيجه اين گونه برنامه ها اين است که زندگي با گناه و معصيت خدا شروع شود و برکت از زندگي رخت بر مي بندد.

حال براي اين که مجالس خوبي در عروسي ها داشته باشيم که هم از شادي و سرور برخوردار باشد و در عين حال گناه و معصيت نداشته باشد و هم خانواده و فاميل نيز راضي باشند نکات زير را پيشنهاد مي کنيم:

  1. بايد ابتدا عروس و داماد ملزم به رعايت آداب اسلامي باشند و مسائل شرعي مثل پوشش، آرايش و ساير مسائل را مراعات کنند و مرتکب کار خلاف شرع نشوند.
  2. حتي الامکان زمان مناسبي براي مراسم جشن انتخاب شود مثل ايام ميلاد، اعياد مذهبي يا حتي الامکان شب يا روز جمعه.
  3. عروس و داماد در نحوه برگزاري مجلس جشن با هم مشورت کنند و با خانواده هاي خود نيز صحبت کنند تا هر دو خانواده عروس و داماد هماهنگ عمل کنند؛ در اين صورت از دخلالت افراد خلاف کارجلوگيري مي شود.
  4. از افراد هنرمندي که مي توانند به خواندن اشعار، بيان لطيفه هاي مناسب مجلس را شاد و گرم نگه دارند، دعوت بعمل بيايد تا مجلس جشن سوت و کور نباشد و جلوي سوء استفاده بعضي از افراد که در اين موقعيت ها مي خواهد اشاعه فحشا کنند و دست به کارهاي خلاف شرع مبزنند، گرفته شود.
  5. مجلس زنانه و مردانه کاملا مجزا و از اختلاط زن و مرد جلوگيري شود.
  6. تا جايي که توان مالي داريد پذيرايي خوبي از ميهمانان داشته باشيد زيرا يکي از وسايل شادي بخش همين پذيرايي هاست و مي تواند جانشين خوبي براي کارهاي حرام باشد.
  7. از افراد متدين و با شخصيت در مجلس خودتان دعوت کنيد زيرا حضور آنها در اين گونه مجا لس باعث مي شود جلوي برخي از کارهاي خلاف گرفته شود.
  8. اگر همه تمهيدات فوق الذکر را به کار بستيد ولي در عين حال عده اي ابراز نارضايتي کردند نگران نباشيد و هيچ گاه رضايت ديگران را بر رضايت خدا ترجيح ندهيد و همه تلاش تان اين باشد که رضايت خداوند را به دست آوريد.
  9. اينکه گفتيد امر به معروف و نهي از منکر کم اثر شده است به خاطر اينست که اين وظيفه ديني خوب انجام نمي شود و بسياري از افراد از انجام آن شانه خالي مي کنند و الا اگر همه وظيفه خود بدانند و اين دو فريضه الهي را انجام دهند جلوي بسياري از منکرات گرفته مي شود و بسياري از کارهاي خوب و معروف نهادينه مي شود.

نکته ديگر اينکه صرف احتمال کم اثر بودن باعث ساقط شدن تکليف نمي شود. همين که احتمال اثر بدهيد بايد وظيفه خود را انجام دهيد. البته سعي شود در برخورد با والدين و بستگان از ادب و اخلاق اسلامي بهره گرفته شود.

 

 

در صورتي كه چند سال متوالي براي ازدواج دعا كنيم ولي خدا جوابي ندهد در حالي كه واجد شرايط ازدواج هم باشيم چه كاري مي توان كرد كه خدا جواب دهد؟

در صورتي كه چند سال متوالي براي ازدواج دعا كنيم ولي خدا جوابي ندهد در حالي كه واجد شرايط ازدواج هم باشيم چه كاري مي توان كرد كه خدا جواب دهد؟

پاسخ:

توجه داشته باشيد که دعا كردن براي رسيدن به خواسته ها لازم است ولي كافي نيست. به همراه دعا و ارتباط با خداوند بايد از راه هاي عقلايي هم استفاده نمود. در حال حاضر نداشتن خواستگار پديده اي اجتماعي است که عوامل متعدد دارد برخي عوامل آن به قرار زير است:

  1. وضعيت اجتماعى ـ فرهنگى و اقتصادى جامعه باعث شده است سن ازدواج دختران و پسران بالا برود بعضى توقعات و انتظارات خانواده‏ها و دامن زدن به فرهنگ تشريفات و نظير آن، مشكل بيكارى پسران و عدم توانايى آنها براى تأمين نيازمنديهاى زندگى مستقل عواملى است كه باعث اين مشكل شده بنابراين در چنين فضايى زمينه ازدواج دختران نيز فراهم نمى‏شود در نتيجه دخترانى نظير شما گمان مى‏كنند اشكال و ايراد در وجود آنهاست. پس يكى از عوامل پديد آمدن اين مشكل عاملى است كه از اختيار شما و هر كس ديگرى خارج است.
  2. گاهى انتظارات بالا و بيش از اندازه خانواده‏ها يا خود دختران به اين مشكل دامن مى‏زند كه در اين صورت اين موضوع بايد مورد بررسى قرار گيرد و در صورت واقعيت داشتن آن، با تدابير لازم و مناسب به تعديل آن پرداخت و بدين وسيله يكى از موانع خواستگارى و ازدواج برطرف شود.
  3. گاهى نيز ويژگيهاى شخصيتى و اخلاقى خانواده‏ها ممكن است مانع و سد راهى براى خواستگاران باشد كه اين امر نيز بايد مورد توجه خانواده‏ها قرار گفته و در صورت لزوم تغييرات لازم را در نحوه برخورد و صفات اخلاقى و آداب اجتماعى خود ايجاد نمايند و زمينه ازدواج دختران خود را فراهم نمايند.
  4. گاهى نيز ويژگيهاى ظاهرى و جسمانى يا صفات اخلاقى و شخصيتى خود دختران است كه باعث مى‏شود ديرتر ازدواج كنند و خواستگار كمترى داشته باشند.

در جامعه ما سن ازدواج بالا رفته است و در حال حاضر ميانگين سن ازدواج در دختران حدود ۲۴ سال است بنابراين دليلي ندارد نگران باشيد. شما در حال حاضر امتيازات فراواني داريد که بسياري از دختران ندارند. همچنين شما تجارب بسيار خوبي داريد که بسياري از دختران جوان فاقد آن هستند.

در مجموع در يك جمع‏بندى معلوم مى‏شود كه بعضى عوامل اين مشكل در دست شما يا كس ديگرى نيست كه در اين صورت نبايد نگران آن باشيد و ذهن خود را به آن مشغول نماييد به گونه‏اى كه مانع زندگى روزمره و درسى و تحصيلات علمى و ديگر امور شود. زيرا انسان نمى‏تواند تمام شرائط و امكانات را بر وفق مراد خود فراهم نمايد ولى مى‏تواند خود را با شرائط موجود وفق دهد و هماهنگ سازد در صورت اول هميشه نگران و ناراحت و غمگين و افسرده خواهد بود و در صورت دوم با ابتكار و خلاقيت و بهره‏مند شدن از ديگر توانمنديهاى خود، شاد و با نشاط زندگى خواهد كرد و فعّال و سر زنده با همان امكانات و شرائط موجود، زندگى را بر خود سهل و آسان خواهد گرفت. بنابراين هيچ گاه نبايد اين موضوع مانع عمده‏اى بر راه ادامه زندگى و… شود.

علاوه بر اين مطمئن باشيد اگر به خداوند متعال توكل كنيد و تمام امور زندگى خود را به او واگذار كنيد، خداوند به بهترين وجه و شكل به آن رسيدگى خواهد كرد زيرا او خير و صلاح بندگانش را بهتر از من و تو مى‏داند. خداوند در سوره بقره آيه ۲۱۶ مى‏فرمايد: [… و عسى ان تكرهوا شيئا و هو خير لكم و عسى ان تحبوا شيئا و هو شرٌ لكم و الله يعلم و انتم لا تعلمون؛

افزون بر اين هزاران هزار نعمت و توانمندى خداوند در وجود شما و اطراف شما قرار داده است و از آن بهره‏مند هستيد چه بهتر است به آنها بيانديشيد و به بهره‏بردارى از آن نعمت‏ها فكر كنيد و لذت ببريد. رابطه خود را با خداوند متعال و راز و نياز با او را فراموش نكنيد كه ياد خدا آرامش‏بخش است.

نکته ديگر اينکه راهي چز اين نيست که شما يک تغييري در ساختار خانواده ايجاد کنيد يعني بررسي کنيد که علت اين رخداد چيست اگر خودتان مقصر هستيد آن را مرتفع سازيد چه اينکه اگر بافت خانواده تغيير نکند و همچنان اين مشکل باقي خواهد ماند براي ايجاد تغيير بايد راهکار مناسب پيدا کرد مثلا اگر افرادي را در فاميل مي شناسيد که مي تواند نقش مؤثر داشته باشند مشکل را با آنها در ميان بگذاريد تا مشکل گشايي کنند و با بصيرت دادن به پدر و مادرتان شرايط را تغيير دهند. گاهي اوقات نيز خانواده بايد در رفتارهاي اجتماعي خود تجديد نظر کند چه بسا برخي از اشتباهات گذشته با ساختار خانواده شما و همچنين به وجه اجتماعي آن آسيب وارد کرده بايد نقاط ضعفي که باعث اين آسيب ها شده شناسايي و سپس در صورت امکان جبران کرد.

مجددا تکرار مي کنيم که مشکل آن قدر جدي ولاينحل نيست که شما فکر کنيد همه درهاي اميد به روي شما بسته شده و در يک بن بست جدي قرار گرفته ايد که نه راه به پيش دارد و نه راهي براي برگشت. بزرگ جلوه دادن مشکل، منفي بافي، سوء ظن و افکار پوچ انسان را مستأصل و مأيوس مي کند و باعث تخريب روح و جسم انسان مي شود و بايد به طور جد از اين وضعيت خود را نجات داد بنابراين روح خود را نيازاريد و خودخوري و ناراحتي را کنار بگذاريد و به فضل و رحمت بي منتهاي خداوند اميدوار باشيد چه بسا تأخير در ازدواج حکمتي داشته و خداوند فرد مناسبتر و بهتري را نصيب شما خواهد کرد.

چند توصيه و راهكار مفيد:

  1. از منفي بافي و افکار منفي بايد اجتناب شود.
  2. از قرار گرفتن در تنهايي بايد پرهيز نمود.
  3. از بيکاري بايد دوري کرد و همواره خود را به کاري مشغول نمود.
  4. بيشتر در جمع شرکت کنيد و به هيچ وجه خود را از ديگران جدا نکنيد و در انزوا قرار نگيريد.
  5. ورزش به ويژه ورزش هاي دسته جمعي بسيار مفيد است.
  6. اهتمام بيشتر به واجبات ديني و ترک گناه نقش بسيار زيادي در سلامت روان دارد.
  7. در پايان با توکل به خداوند و توسل به اولياي الهي از خداوند بخواهيد که هر چه زودتر مشکل حل شود.
  8. به سر و وضع و آراستگي ظاهري خود بيشتر برسيد واز شلختگي اجتناب کنيد. البته با رعايت حلال و حرام و اجتناب از خودآرايي در مقابل نامحرم.
  9. هرگاه وارد خانه شديد بر تمام اهل خانه سلام کنيد.
  10. قبل از ورود به خانه سه قل هوالله بخوانيد.
  11. بعد از هر نماز سه قل هو الله بخوانيد و حتما از خداوند بخواهيد که اين مشکل را حل نمايد. مطمئن باشيد که اين روش بسيار موثر است و بالاخره به اجابت مي رسد.
  12. در پايان متذکر مي شويم که اگر شما خواستگاري داشته ايد و بدون دليل شرعي و صرفا به واسطه سليقه شخصي به او پاسخ منفي داده ايد و همين امر موجب دلخوري پدرتان شده است ابتدا استغفار کنيد و بعد از پدرتان عذرخواهي کنيد.
  13. اگر سابقه رد کردن خواستگار نداشته ايد با پدرتان صحبت کنيد که من مقصر نيستم و اگر خواستگار ندارم خواست خدا بوده.
  14. در کانونهاي ازدواج ثبت نام کنيد به ويژه موسسه خيريه الزهرا در قم (۷۷۱۳۱۳۰ – ۰۲۵۱) يا خود را با حفظ حريم خانوادگي و عفت به کساني که واسطه کار خير هستند، معرفي نماييد.

يكي از اين كانون هاي ازدواج موسسه آقاي اردبيلي است كه داراي سايت اينترنتي اردبيلي دات كام است.www.ardabili.com آن گونه که شواهد نشان مي دهد مدير مسئول اين سايت ظاهرا استاد دانشگاه و فرد روحاني شناخته شده اي در تهران و دانشگاه تهران هستند و اين سايت دفتر و آدرس مشخصي در تهران دارد, بنابراين به نظر مي رسد که ايشان در زمينه مشاوره ازدواج و پيوند ازدواج فعاليت منطقي و خوبي را دارند. و انشاء الله بتوانند در حل مشکلات جوانان خدمات مفيدي ارائه نمايند.

  1. اگر فردي را پسنديدي به کمک واسطه هاي آشنا، سرنگهدار و خودي آنها را به سمت خانه خود هدايت کنيد.
  2. دعا، توکل، توسل و نذر صلوه براي روح اولياء خدا معمولا مشکل گشا بوده است.
  3. تقوا پيشه کنيد. قرآن کريم مي فرمايد و من يتقي الله يجعل له مخرجا و يرزقه من حيث لا يحتسب. کسي که به واجبات عمل و از گناهان دوري نمايد, خداي مهربان راه خروجي برايش قرار مي دهد و روزيش را از جايي که حساب نمي کند, مي رساند.

T}راههاي علمي و عملي همسريابي عبارتند از:{T

  1. وساطت افراد خانواده، بستگان و بخصوص والدين: متدوال ترين روش در فرهنگ ملي و ديني همين روش شناسايي به واسطه افراد خانواده و يا فاميل و بستگان است. افراد خانوداه اغلب به دليل شناختي که از فرد و روحيات و عقايد و خواسته هاي وي دارند و همين طور شناختي که از افراد مورد نظر دارند و يا مي توانند با تحقيق هاي مهم همه جانيه شناخت کافي پيدا کنند بهتر مي توانند به تطابق داشتن و ميزان هم گرايي و اشتراکات آنها آگاهي پيدا کنند. اين روش ساده ترين روش عملي و سهل الحصولترين طريق کسب اطلاعات اوليه و ارتباطات بعدي و مورد نياز است و از نظر حاصل کار نيز ثمر بخش ترين شيوه به شمار مي رود.

به عبارت ديگر اين روش از اين امتيازات برخوردار است: سهولت، سرعت کسب اطلاعات و ارتباطات، اطمينان نسبي بيشتر به صداقت و دلسوزي واسطه(که خانواده و والدين هستند) و شناخت بيشتر به روحيات، سوابق و خواسته هاي طرفين. علاوه بر اين خالي از هر گونه تعصب و جهت گيري است و بدون هيچ گونه حب و بغض شخصي انجام مي گيرد. همچنين تحت تأثير احساسات و عواطف غريزي که در ارتباطهاي مستقيم به وجود مي آيد، نيست.

  1. وساطت مراکز مشاوره

مراجعه به برخي مراکز مشاوره ازدواج که به منظور شناساندن دو فرد براي ازدواج تأسيس شده است، فرد مطلوب و مطابق با خواسته ها و توقعات خود را يافت. چنين مراکز مشاوره محدود هستند و کمتر با فرهنگ ملي و بومي ما تناسب دارد و افراد کمتري براي شناسايي فرد مورد نظرشان به اين مراکز مراجعه مي کنند. اگر اين مرکز مشاوره ازدواج مورد اعتماد باشند در محيط هاي دانشگاه يا غير آن مي توانند موثر باشند و از طرف ديگر چون امکان همسريابي از راه اول يعني وساطت خانواده به هر دليلي امکان پذير نيست اين راه مي تواند اطلاعاتي که موردنياز را در اختيار بگذارند. تأکيد مي شود اين مراکز مشاوره بايد داراي کارشناسان دلسوز، با تجربه و مورد اعتماد و سابقه روشن و مطمئن باشند.

  1. ارتباط مستقيم:

راه ديگري نيز وجود دارد که متأسفانه در حال حاضر و بخصوص در محيط هاي اجتماعي مختلط مثل دانشگاهها از آن استفاده مي شود روش ارتباط مستقيم و بدون واسطه است. در اين روش جوانان آماده ازدواج شخصا و مستقيما اقدام به خواستگاري يا جلب خواستگار مي کنند. به نظر ما اين روش معقولي نيست و تناسبي با فرهنگ ديني و اخلاقي ما ندارد و معمولا موجب بروز و ظهور روابط نامشروع و فسادآور مي شود زيرا اين روش به دلباختگي در يک نگاه منتهي مي شود و تصميم گيرنده بدون توجه به معيارها و ارزشهاي تعيين شده در شرائط همسر ايده ال و متناسب، و بدون توجه به هدف مورد نظر خود و صرفا به خاطر جلب توجه به ظواهري همچون زيبايي، ثروت، تحصيلات، پست و مقام و … شيفته طرف مقابل شده و تصميم گيري اش در يک فضاي فکري و رواني احساسي و عاطفي انجام مي گيرد.

هرچند لازم است دو طرف به مسائل ظاهري مثل آنچه گفته شد توجه کنند ولي محور قرار دادن و اصالت دادن به آنها منتفي است و صحيح نيست بلکه بايد ضمن توجه به آنها، به موازين اساسي و ارزشهاي اخلاقي و زيربنايي و پايبندي به اصول اخلاقي ديني اصالت بخشيد و آنها را محور تصميم گيري قرار داد. و گر نه تصميم گيري هاي بر اساس ارتباط هاي مستقيم و بدون واسطه معمولا بر اساس خواسته هاي نفساني و احساسات زودگذر انجام مي گيرد. که عواقب ناگوار و نامطلوب دارد. بنابراين توصيه اکيد ما اين است که براي شناسايي فرد مورد نظر و همسريابي هرگز از اين روش استفاده نشود و به ايجاد ارتباط مستقيم چه حضوري و چه تلفني و چه مکاتبه اي بدون اشراف و نظارت خانواده هاي دو طرف اقدام نشود.

۴- خواستگاري دختر از پسر: خواستگارى زن از مرد تا حد زيادى عرفي نيست ، ولي اشكالي هم ندارد كه در برخي موارد كه شرايط دختر به گونه اي است كه به هر دليل خواستگار ندارد، اين امر از طرف دختر صورت بگيرد. منتهي براي آسيب زدايي لازم است با درايت و كياست عمل شود و از راهكاري كه ارايه مي شود استفاده گردد. در صورتي كه به فردي علاقه داريد و يا او را براي همسري خويش مناسب مي دانيد، با مشورت ديگران، فردى را واسطه كنيد تا مطلب را به طور محرمانه پيگيرى نمايد. لازم است شخص واسطه انسانى متعهد و رازدار باشد تا به خوبى بتواند به وظيفه‏اش عمل كند و به طور غيرمستقيم مرد مورد نظر را به خواستگارى از دختر تشويق و معرفى كند. تنها در صورتي كه زمينه مناسبي مشاهده كند و يا ضرورت اقتضا كند مي تواند علاقه شما را به اطلاع ايشان برساند و به نحوي عمل كند كه مشكلى ايجاد نشود. لازم به ذكر است قبل از هر اقدام خانواده‏ها به خصوص خانواده‏ى دختر خانم از اين موضوع اطلاع كافى داشته باشند و موافقت ضمنى آن‏ها جهت معرفى دخترها و پسرها به همديگر جلب شده باشد كه در آن صورت سرزنش خانواده‏ها را به دنبال نخواهد داشت. [خوشبختى و موفقيت شما را از خداوند بزرگ خواستاريم]

 

 

 

سؤالي داشتم پيرامون عروسي هايي كه امروزه در جامعه ما عرف شده. در بيشتر عروسي ها وقتي مي خواهند يكي از بهترين شب هاي زندگي خود را بگذرانند و به اصطلاح شادي كنند از موسيقي حرام استفاده مي كنند و شروع مي كنند به رقصيدن و بزن و بكوب وقتي هم ايراد وارد مي كنيم مي گويند بابا خشك نباش شب عروسي ها در اين زمينه اسلام چه مي گويد؟

سؤالي داشتم پيرامون عروسي هايي كه امروزه در جامعه ما عرف شده. در بيشتر عروسي ها وقتي مي خواهند يكي از بهترين شب هاي زندگي خود را بگذرانند و به اصطلاح شادي كنند از موسيقي حرام استفاده مي كنند و شروع مي كنند به رقصيدن و بزن و بكوب وقتي هم ايراد وارد مي كنيم مي گويند بابا خشك نباش شب عروسي ها در اين زمينه اسلام چه مي گويد؟ و نيز ما چه كنيم با اين وضع و حرف هاي فاميل و … ؟

پاسخ:

خداوند در سوره حجرات آيه ۷ درباره مؤمناني که از رشد ايماني بالايي برخوردارند مي فرمايد: علامت رشد ايمان آنها اين است که از کفران و فسق و گناه بدشان مي آيد و ايمان محبوب قلب آنان است. آري، مؤمن و کسي که قلبش به نور تقوا روشن شده هرگز براي شادي و لذت چند دقيقه اي، نافرماني خدا را نمي کند. متأسفانه بسياري از مردم براي شادي کردن در جشن عروسي، خود و فرزندان شان، مرتکب گناهاني چون استفاده از موسيقي حرام، اختلاط زن و مرد، پوشش نامناسب، مزاحمت براي ديگران، اسراف، چشم و هم چشمي، فخر فروشي به يکديگر، پوشيدن لباس هاي گران قيمت و برگزاري مجالس پرهزينه، تمسخر ديگران، بي توجهي به واجباتي چون نماز و امثال آن مي شوند، غافل از اين که شادي واقعي و لذت و خوشي زندگي به دست خداست و هيچ گاه با گناه و معصيت نمي توان به عمق شادي رسيد. گاهي ديده مي شود عده اي براي اين کارها عذر و بهانه مي آورند که يک شب است و يک شب هزار شب نمي شود و در عروسي بايد شاد بود و از اين قبيل بهانه هاي غير قابل توجيه، در حالي که نتيجه اين گونه برنامه ها اين است که زندگي با گناه و معصيت خدا شروع شود و برکت از زندگي شان برود، در صورتي که در روايات آمده، در مجلس عروسي مؤمن، فرشتگان نازل مي شوند و رحمت خدا را با خود مي آورند. حال براي اين که مجالس خوبي در عروسي ها داشته باشيم که هم مملو از شادي و سرور باشد و هم گناه و معصيت نداشته باشد و هم خانواده و فاميل راضي باشند نکات زير را پيشنهاد مي کنيم: ۱٫ بايد سعي شود اهميت اين موضوع به اعضاي خانواده خصوصا والدين و خواهران و برادران عروس و داماد تفهيم شود و نيز اين که عروس و داماد حق دارند طبق نظر خودشان مجلس عروسي را برگزار کنند. البته اين مطلب بايد با لطافت و در عين حال قاطعانه بيان شود و تا جايي که ممکن است کسي رنجيده خاطر نگردد. براي اين ممکن است لازم باشد ماه ها زمينه سازي شود و با آنها صحبت شود. ۲٫ براي اين که بتوانيم يک فرهنگ و عادت بد را تغيير دهيم، لازم است جانشين مناسبي براي آن در نظر بگيريم. شما نيز اگر نمي خواهيد با گناه و معصيت مجلس عروسي را شاد کنيد، بايد به جاي آن از برنامه هاي مجاز استفاده کنيد. يکي از روش هايي که تجربه شده و بسيار هم موفق بود، استفاده از مداحان مذهبي و هنرمنداني است که به وسيله خواندن اشعار شادي بخش و گفتن لطيفه هاي مناسب مجلس را شاد مي کنند. همچنين استفاده از افرادي که کارهاي تردستي و ديدني انجام مي دهند و مي توانند مجلس عروسي را با صفا و شاد کرد. بعضي از اين افراد هنرمند وقتي در مجلسي شرکت مي کنند بدون اين که گناهي در برنامه هاي آنها باشد يا کسي را مسخره کنند و امثال آن، چنان مجلس را گرم مي کنند که افراد شرکت کننده يکسره مي خندند. البته بهتر است با ذکر اشعاري در مدح ائمه اطهار و خصوصا امام زمان(ع) معنويتي هم در ملجس عروسي ايجاد کنيم. ۳٫ بهتر است مجالس عروسي را در مناسبت هاي مذهبي و جشن هاي مذهبي مثل ميلاد ائمه يا اعياد مذهبي برگزار کنيم و در ضمن به تناسب اين شب ها اشعار خاص آن هم خوانده شود. ۴٫ اگر به کلي نمي توانيد مجلس را اسلامي برگزار کنيد، حداقل جلوي بعضي گناهان را بگيريد، مثلا سعي شود مجلس مردانه از زنانه کاملا مجزا باشد و هيچ مردي به مجلس زنان راه پيدا نکند و حداقل اين که عروس و داماد تلاششان را براي جلويگري از گناه بکنند تا اگر هم معصيتي صورت گرفت به حساب آنها نباشد. ۵٫ تا جايي که توان مالي داريد پذيرايي خوبي از ميهمان ها داشته باشيد زيرا پذيرايي يکي از وسايل شادي بخش است و مي تواند جانشين خوبي براي ابزارهاي حرام شادي باشد.

[پايان كد انتخابي]
[كامل از كد۲۶۲۴۶]

T}آيات عظام امام، خامنه‏اى و فاضل:{T استفاده از آلات موسيقى براى نواختن موسيقى مطرب و لهوى (مناسب مجالس گناه و خوش گذرانى)، جايز نيست و بين مجلس عروسى و غير آن، تفاوتى وجود ندارد.V}آيت‏الله خامنه‏اى، اجوبة الاستفتاءات، س ۱۱۳۴؛ امام ،استفتاءات، مكاسب محرمه، س ۲۵؛ دفتر آيت‏الله فاضل.{V T}آيات عظام تبريزى، سيستانى، مكارم، نورى و وحيد:{T استفاده از آلات موسيقى براى نواختن موسيقى لهوى (مناسب مجالس گناه و خوش‏گذرانى)، جايز نيست و بين مجلس عروسى و غير آن، تفاوتى وجود ندارد.V}آيت‏الله تبريزى، استفتاءات، س ۱۰۵۴؛ آيت‏الله سيستانى، Sistani.org، موسيقى، ش ۲ و منهاج الصالحين، ج ۲ م ۲۰؛ آيت‏الله نورى، استفتاءات، ج ۲ س ۵۷۱؛ آيت‏الله مكارم، استفتاءات، ج ۱، س ۵۲۵ و ۵۲۸؛ دفتر آيت‏الله وحيد.{V T}آيات عظام بهجت و صافى:{T استفاده از آلات موسيقى به طور كلى جايز نيست و بين مجلس عروسى و غير آن، تفاوتى وجود ندارد.V}دفتر آيت‏الله بهجت، آيت‏الله صافى، جامع‏الاحكام، ج ۱، س ۱۰۰۶ و ۱۰۰۹٫{V

[پايان كد انتخابي][كامل از كد۳۷۱۲۳]

آنچه در رابطه با آوردن [داريه] و امثال ذلك در مراسم ازدواج حضرت زهرا(س) شنيده‏ايد صحت ندارد و فقط چيزى كه از تاريخ و روايات مربوط به ازدواج حضرت استفاده مى‏شود، اين است كه رسول خدا(ص) در شب عروسى حضرت زهرا(س) وقتى ايشان را به خانه حضرت على(ع) مى‏بردند به زن‏ها دستور دادند كه اظهار خوشحالى كنند؛ ولى چيزى كه موجب خشم خداوند باشد انجام ندهند. گفته شده كه عايشه و بعضى از زنان اشعارى مى‏خواندند در فضيلت و مقام حضرت زهرا(س) و اظهار سرور مى‏كردند.

[پايان كد انتخابي][كامل از كد۲۴۶۲۴]

T}همه (به جز آيت الله مكارم و آيت الله سيستانى):{T آواز خوانى زن در شب عروسى اشكال ندارد ولى بايد از دف و دايره زدن اجتناب شود.V}آيت الله صافى، جامع‏الاحكام، ج ۱، س ۱۰۱۵ و هداية العباد، ج ۱، م ۱۶۹۸؛ آيت الله تبريزى، استفتاءات، س ۱۰۵۷؛ آيت الله فاضل، جامع‏المسائل، ج ۱، س ۱۷۴۰ و ۹۹۷؛ آيت الله خامنه‏اى، اجوبه، س ۱۱۳۴؛ آيت الله وحيد، منهاج الصالحين، ج ۳، م ۱۷٫{V T}آيت الله سيستانى و آيت الله مكارم:{T آواز خوانى زن در شب عروسى بنابر احتياط واجب  جايز نيست و دف و دايره زدن حكم ساير آلات موسيقى را دارد.V}آيت الله سيستانى، منهاج الصالحين، ج ۲، م ۲۰؛ آيت الله مكارم، استفتاءات، ج ۱، س ۵۲۸ و ۵۲۳٫{V T}تبصره.{T بايد توجه كرد كه دف و دايره زدن در اين نوع مجالس غالباً به صورت لهوى مورد استفاده قرار مى‏گيرد لذا مراجع بزرگوار تقليد آن را حرام مى‏دانند.

[پايان كد انتخابي]

خداوند در سوره حجرات آيه ۷ درباره مؤمناني که از رشد ايماني بالايي برخوردارند مي فرمايد: علامت رشد ايمان آنها اين است که از کفران و فسق و گناه بدشان مي آيد و ايمان محبوب قلب آنان است. آري، مؤمن و کسي که قلبش به نور تقوا روشن شده هرگز براي شادي و لذت چند دقيقه اي، نافرماني خدا را نمي کند. متأسفانه بسياري از مردم براي شادي کردن در جشن عروسي، خود و فرزندان شان، مرتکب گناهاني چون استفاده از موسيقي حرام، اختلاط زن و مرد، پوشش نامناسب، مزاحمت براي ديگران، اسراف، چشم و هم چشمي، فخر فروشي به يکديگر، پوشيدن لباس هاي گران قيمت و برگزاري مجالس پرهزينه، تمسخر ديگران، بي توجهي به واجباتي چون نماز و امثال آن مي شوند، غافل از اين که شادي واقعي و لذت و خوشي زندگي به دست خداست و هيچ گاه با گناه و معصيت نمي توان به عمق شادي رسيد. گاهي ديده مي شود عده اي براي اين کارها عذر و بهانه مي آورند که يک شب است و يک شب هزار شب نمي شود و در عروسي بايد شاد بود و از اين قبيل بهانه هاي غير قابل توجيه، در حالي که نتيجه اين گونه برنامه ها اين است که زندگي با گناه و معصيت خدا شروع شود و برکت از زندگي شان برود، در صورتي که در روايات آمده، در مجلس عروسي مؤمن، فرشتگان نازل مي شوند و رحمت خدا را با خود مي آورند. حال براي اين که مجالس خوبي در عروسي ها داشته باشيم که هم مملو از شادي و سرور باشد و هم گناه و معصيت نداشته باشد و هم خانواده و فاميل راضي باشند نکات زير را پيشنهاد مي کنيم: ۱٫ بايد سعي شود اهميت اين موضوع به اعضاي خانواده خصوصا والدين و خواهران و برادران عروس و داماد تفهيم شود و نيز اين که عروس و داماد حق دارند طبق نظر خودشان مجلس عروسي را برگزار کنند. البته اين مطلب بايد با لطافت و در عين حال قاطعانه بيان شود و تا جايي که ممکن است کسي رنجيده خاطر نگردد. براي اين ممکن است لازم باشد ماه ها زمينه سازي شود و با آنها صحبت شود. ۲٫ براي اين که بتوانيم يک فرهنگ و عادت بد را تغيير دهيم، لازم است جانشين مناسبي براي آن در نظر بگيريم. شما نيز اگر نمي خواهيد با گناه و معصيت مجلس عروسي را شاد کنيد، بايد به جاي آن از برنامه هاي مجاز استفاده کنيد. يکي از روش هايي که تجربه شده و بسيار هم موفق بود، استفاده از مداحان مذهبي و هنرمنداني است که به وسيله خواندن اشعار شادي بخش و گفتن لطيفه هاي مناسب مجلس را شاد مي کنند. همچنين استفاده از افرادي که کارهاي تردستي و ديدني انجام مي دهند و مي توانند مجلس عروسي را با صفا و شاد کرد. بعضي از اين افراد هنرمند وقتي در مجلسي شرکت مي کنند بدون اين که گناهي در برنامه هاي آنها باشد يا کسي را مسخره کنند و امثال آن، چنان مجلس را گرم مي کنند که افراد شرکت کننده يکسره مي خندند. البته بهتر است با ذکر اشعاري در مدح ائمه اطهار و خصوصا امام زمان(ع) معنويتي هم در ملجس عروسي ايجاد کنيم. ۳٫ بهتر است مجالس عروسي را در مناسبت هاي مذهبي و جشن هاي مذهبي مثل ميلاد ائمه يا اعياد مذهبي برگزار کنيم و در ضمن به تناسب اين شب ها اشعار خاص آن هم خوانده شود. ۴٫ اگر به کلي نمي توانيد مجلس را اسلامي برگزار کنيد، حداقل جلوي بعضي گناهان را بگيريد، مثلا سعي شود مجلس مردانه از زنانه کاملا مجزا باشد و هيچ مردي به مجلس زنان راه پيدا نکند و حداقل اين که عروس و داماد تلاششان را براي جلويگري از گناه بکنند تا اگر هم معصيتي صورت گرفت به حساب آنها نباشد. ۵٫ تا جايي که توان مالي داريد پذيرايي خوبي از ميهمان ها داشته باشيد زيرا پذيرايي يکي از وسايل شادي بخش است و مي تواند جانشين خوبي براي ابزارهاي حرام شادي باشد.

[پايان كد انتخابي]
[كامل از كد۲۶۲۴۶]

T}آيات عظام امام، خامنه‏اى و فاضل:{T استفاده از آلات موسيقى براى نواختن موسيقى مطرب و لهوى (مناسب مجالس گناه و خوش گذرانى)، جايز نيست و بين مجلس عروسى و غير آن، تفاوتى وجود ندارد.V}آيت‏الله خامنه‏اى، اجوبة الاستفتاءات، س ۱۱۳۴؛ امام ،استفتاءات، مكاسب محرمه، س ۲۵؛ دفتر آيت‏الله فاضل.{V T}آيات عظام تبريزى، سيستانى، مكارم، نورى و وحيد:{T استفاده از آلات موسيقى براى نواختن موسيقى لهوى (مناسب مجالس گناه و خوش‏گذرانى)، جايز نيست و بين مجلس عروسى و غير آن، تفاوتى وجود ندارد.V}آيت‏الله تبريزى، استفتاءات، س ۱۰۵۴؛ آيت‏الله سيستانى، Sistani.org، موسيقى، ش ۲ و منهاج الصالحين، ج ۲ م ۲۰؛ آيت‏الله نورى، استفتاءات، ج ۲ س ۵۷۱؛ آيت‏الله مكارم، استفتاءات، ج ۱، س ۵۲۵ و ۵۲۸؛ دفتر آيت‏الله وحيد.{V T}آيات عظام بهجت و صافى:{T استفاده از آلات موسيقى به طور كلى جايز نيست و بين مجلس عروسى و غير آن، تفاوتى وجود ندارد.V}دفتر آيت‏الله بهجت، آيت‏الله صافى، جامع‏الاحكام، ج ۱، س ۱۰۰۶ و ۱۰۰۹٫{V

[پايان كد انتخابي][كامل از كد۳۷۱۲۳]

آنچه در رابطه با آوردن [داريه] و امثال ذلك در مراسم ازدواج حضرت زهرا(س) شنيده‏ايد صحت ندارد و فقط چيزى كه از تاريخ و روايات مربوط به ازدواج حضرت استفاده مى‏شود، اين است كه رسول خدا(ص) در شب عروسى حضرت زهرا(س) وقتى ايشان را به خانه حضرت على(ع) مى‏بردند به زن‏ها دستور دادند كه اظهار خوشحالى كنند؛ ولى چيزى كه موجب خشم خداوند باشد انجام ندهند. گفته شده كه عايشه و بعضى از زنان اشعارى مى‏خواندند در فضيلت و مقام حضرت زهرا(س) و اظهار سرور مى‏كردند.

[پايان كد انتخابي][كامل از كد۲۴۶۲۴]

T}همه (به جز آيت الله مكارم و آيت الله سيستانى):{T آواز خوانى زن در شب عروسى اشكال ندارد ولى بايد از دف و دايره زدن اجتناب شود.V}آيت الله صافى، جامع‏الاحكام، ج ۱، س ۱۰۱۵ و هداية العباد، ج ۱، م ۱۶۹۸؛ آيت الله تبريزى، استفتاءات، س ۱۰۵۷؛ آيت الله فاضل، جامع‏المسائل، ج ۱، س ۱۷۴۰ و ۹۹۷؛ آيت الله خامنه‏اى، اجوبه، س ۱۱۳۴؛ آيت الله وحيد، منهاج الصالحين، ج ۳، م ۱۷٫{V T}آيت الله سيستانى و آيت الله مكارم:{T آواز خوانى زن در شب عروسى بنابر احتياط واجب  جايز نيست و دف و دايره زدن حكم ساير آلات موسيقى را دارد.V}آيت الله سيستانى، منهاج الصالحين، ج ۲، م ۲۰؛ آيت الله مكارم، استفتاءات، ج ۱، س ۵۲۸ و ۵۲۳٫{V T}تبصره.{T بايد توجه كرد كه دف و دايره زدن در اين نوع مجالس غالباً به صورت لهوى مورد استفاده قرار مى‏گيرد لذا مراجع بزرگوار تقليد آن را حرام مى‏دانند.

 

 

يكي از دغدغه هاي من چگونگي و در واقع همان كيفيت مراسم عروسي است كه هم اسلامي باشد و هم شادي متناسب با مجلس عروسي در آن باشد؟ آيا در اين زمينه الگوي اسلامي وجود دارد؟

يكي از دغدغه هاي من چگونگي و در واقع همان كيفيت مراسم عروسي است كه هم اسلامي باشد و هم شادي متناسب با مجلس عروسي در آن باشد؟ آيا در اين زمينه الگوي اسلامي وجود دارد؟ لطفا به صورت مبسوط توضيح دهيد؟

پاسخ:

در ابتدا ما نيز تصميم شما را مبنى بر دور نگه داشتن مراسم ازدواج و عروسى از هرگونه گناه و خلاف مى‏ستاييم و از اين كه در انديشه‏ى جايگزين كردن كارى ديگر هستيد، بسيار خرسنديم.

چه بسيارند افراد غافلى كه دين و آخرت خود را براى خوشحالى و خوش‏گذرانى و عيش و نوش ديگران مى‏فروشند و بر آن افتخار نيز مى‏كنند. حال كه شما مى‏خواهيد زندگى مشترك خود را با جلب رضاى خدا و بدون هرگونه كج‏روى و انحرافى آغاز كنيد، بدانيد كه خداوند نيز توفيق بيشترى نصيب شما خواهد كرد و در اين راه از ملامت و سرزنش كسى ترس و دلهره‏اى نداشته باشيد و قوى و محكم براى رعايت اصول اخلاقى و دينى تلاش كنيد، تا هم اجر دنيوى و اخروى شما محفوظ باشد و هم الگو و نمونه‏ى ديگر جوانان باشيد و اثبات كنيد كه هم مى‏توان مراسم شاد و گرم و با صفايى را داشت و هم از هرگونه گناه و خلاف و بدون استفاده از ابزارآلات حرام به دور بود.

T}چگونه جشن عروسى برگزار كنيم؟ {T

از ديدگاه برخي شادى كردن و شاد بودن، تنها به وسيله كارهايى محقق مى‏شود كه از نظر اسلام حرام و ممنوع است؛ كارهايى از قبيل، موسيقى مبتذل، رقص مختلط، استفاده از نوشيدنى‏هاى حرام كه گاهى بعضى افراد ناآگاه آنها را انجام مى‏دهند.اما اگر ما براى شاد بودن و شادمانى، معناى وسيع‏ترى در نظر بگيريم و در به كار بردن روش‏هاى شادى‏بخش، به جاى راه‏هاى ممنوع، از راه‏هاى مجاز استفاده كنيم، نه تنها شادمانى عميق‏تر خواهد بود، بلكه از دوام بيشترى هم برخوردار مى‏شود.

ارمغان دين براى بشر، شادى، بهجت و سرور به معناى واقعى و عميق آن مى‏باشد. دين هم بشر را با شادى واقعى آشنا كرده و هم راه رسيدن به آن و بهره‏مندى كامل از آن را پيش روى او نهاده است.

خواندن دعايى با شور و حال و نمازى با حضور قلب، نجوايى شبانه و زمزمه‏اى عاشقانه، كمك به انسانى افتاده، نوازش يتيمى غمگين، سير كردن گرسنه‏اى بينوا، زيارت بارگاه انسانى پاك، ديدار وابستگان و گفت‏وگو با دوستى صميمى كه همگى از سفارش‏هاى دين و تعاليم پرمحتواى آن است، همان سرور و نشاطى را به دنبال دارند كه ديدن بهار طرب‏انگيز و صبح پرلطافت و قطره‏اى شبنم بر رخسار گل سرخ و زمزمه جويبار و وزش نسيم روح فزا.

هر دو نوع شادى، برگرفته از يك حقيقت و هر دو، جلوه‏اى از زيبايى و عظمت و كمال خداوند بزرگ و كريم است.

نگاهى گذرا به تعاليم دينى نشان مى‏دهد كه شادى و سرزندگى، از آثار ايمان مذهبى است؛ زيرا مذهب، به زمينه‏هاى پيدايش شادى سفارش كرده و نشانه‏هايش را ستوده است.

نداشتن نگرانى، اضطراب و غم و اندوه و رسيدن به اطمينان قلبى، اساس هر نوع شادى است و اين ممكن نيست؛ مگر با ايمان به قدرت مطلقى كه سرچشمه همه نيكى‏هاست.۱ به همين دليل، عميق‏ترين و عالى‏ترين شادى‏ها و سرورها، از آنِ مردان پاك سيرت و آشنا با خداوند است. در حديثى از پيامبر صلى‏الله‏عليه‏وآله مى‏خوانيم: [دو ركعت نماز در دل شب، نزد من از دنيا و آن چه در آن است، ارزنده‏تر و دوست داشتنى‏تر است].۲

حضرت صادق عليه‏السلام مى‏فرمايد: [اگر مردم از فضيلت شناخت خداوند متعال آگاه بودند، چشمان خود را به بهره‏هاى مادى كه خداوند به دشمنانش بخشيده، نمى‏دوختند و دنياى آنها در نظرشان، از چيزى كه زير پا لگد مى‏كنند، بى‏ارزش‏تر بود و از شناخت خداوند، چنان لذت مى‏بردند كه گويا پيوسته در باغ‏هاى بهشت با دوستان خدا، همنشين و همراهند].۳

در دين اسلام، دستورهاى فراوانى براى ايجاد شادى و سرور، وارد شده است. در روايت در اين باره، چنين آمده است: [با رويى گشاده، با برادران ملاقات كن].۴ [هر مسلمانى كه مسلمانى را ببيند و او را مسرور كند، خداوند را شاد كرده است.۵ [در بهشت خانه‏اى است به نام خانه شادى كه تنها كسى كه يتيمان و بچه‏ها را خوشحال كند، به آن داخل مى‏شود].۶

بوى خوش، عامل مهم شادمانى و بوى بد، عامل نااميدى و افسردگى است. در روايات اسلامى توجه ويژه‏اى به استفاده از عطر و بوى خوش شده است و خوشبو بودن، از ويژگى‏هاى پيامبر اسلام صلى‏الله‏عليه‏وآله و از سنت‏هاى آن حضرت شمرده شده است. حضرت صادق عليه‏السلام مى‏فرمايد: [رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏وآله، براى بوى خوش، بيشتر از خوراك خرج مى‏كرد.۷

رنگ روشن، شادى‏آفرين است و در دين نيز به پوشيدن لباس‏هاى روشن و به ويژه سفيد، توجه زيادى شده است و در حال نماز، بر پوشيدن لباس سفيد تأكيد شده و پوشيدن لباس سياه در اين حال، مكروه شمرده شده است. پيامبر بزرگ اسلام صلى‏الله‏عليه‏وآله مى‏فرمايد: [لباس سفيد بپوشيد؛ چون بهتر و پاك‏تر است و مردگان خود را در آنها كفن كنيد].۸

در اسلام، آراستگى ظاهرى، امتيازى براى فرد و يكى از نشانه‏هاى ايمان شمرده شده است. هر مسلمان مؤمنى از كودكى با حديث [النظافة من الايمان]، آشناست. نقش آراستگى ظاهر، در آرامش و نشاط روحى و ايجاد شادى و انبساط فردى و اجتماعى، انكارناپذير است.

كار، جوهر آدمى و نشانه حيات اوست و انسان تنبل، بهره‏اش از زندگى اندك و سلامتى‏اش در معرض خطر و شادابى‏اش برباد است. كار و تلاش، از انحرافات و لغزش‏ها جلوگيرى مى‏كند و زمينه بسيارى از مفاسد اخلاقى و اجتماعى را از بين مى‏برد و بر شادى و نشاط مى‏افزايد. در روايات اسلامى به حدى بر اهميت كار و تلاش در راه كسب روزى حلال و تأمين هزينه‏هاى زندگى تأكيد شده كه انسان غرق در شگفتى و حيرت مى‏شود. حضرت صادق عليه‏السلام در روايتى مى‏فرمايد: [فرد زحمت‏كشى كه براى رفاه خانواده‏اش مى‏كوشد، همانند مجاهد در راه خداست].۹

سير و سفر در شهرها و سرزمين‏هاى مختلف و گشت و گذار در طبيعت و ديدن منظره‏هاى زيبا و آشنايى با آداب و رسوم ملت‏ها، گذشته از فايده‏هاى فراوان مادى و معنوى، آدمى را از افسردگى مى‏رهاند و به سلامتى جسم و روان و ايجاد شادابى كمك شايانى مى‏كند. از اين رو، دين مقدس اسلام، مردم را بسيار بدان سفارش كرده است و تعبير [سيروا فى الارض] را در آيات متعددى از قرآن مى‏توان يافت.۱۰

شادمانى تنها در لذت‏هاى مادى گذرا خلاصه نمى‏شود؛ شادمانى واقعى در نزديك شدن به هدف والاى آفرينش و آراسته شدن به خصلت‏هاى انسانى و الهى است. ارسطو مى‏گويد: [شادمانى عبارت است از پروراندن عالى‏ترين صفات و خصايص انسانى].۱۱ بنابراين، لذت و خوشى، تنها با عوامل مادى به دست نمى‏آيد و عوامل معنوى نيز در ايجاد شادى مؤثرند. گاهى انجام كارهايى كه عادتاً بايد لذت‏بخش باشند، نه تنها لذتى به انسان نمى‏بخشد، بلكه عذاب وجدان و تشويش روحى نيز مى‏آورد؛ زيرا روح و وجدان، آماده لذت بردن نيستند. غذاى لذيذ، رابطه جنسى و خانه بسيار زيبا، اگر حرام و نامشروع و غير معقول باشند، براى انسان سالم و طبيعى، تلخ و ناگوار مى‏باشند.

پرهيز از گناه در بيشتر مواقع، پرهيز از لذت‏هاى مادى سطحى است؛ ولى در عين حال، شادى‏آور است؛ زيرا روح آدمى به گونه‏اى است كه گاه از پرهيز و رياضت معقول سرخوش مى‏شود. ارضاى تمايلات به هر صورت و در هر شرايط، شادى‏آور نيست و گاهى پرهيز از لذت، لذت بخش‏تر از نيل به لذت است.۱۲

اگر مادرى برخلاف ميل فرزند دلبندش، او را از خوردن غذايى زيان‏بار بازداشت، آيا مانع شادمانى او شده است؟

اگر پزشكى براى راحت ساختن بيمارى كه غده‏اى در مغز دارد، با چاقوى تيز جراحى، جمجمه‏اش را شكافت و آن غده دردآور را بيرون آورد و او را از غم و درد جانكاه رهانيد، آيا به او شادى نبخشيده است؟ آيا درست است بگوييم كه اين پزشك، با شكافتن استخوان اين بيمار، او را آزرده ساخته و شادمانى را از او گرفته است؟

آيا منع بيمار از بعضى غذاها و كارها، محروم كردن او از سرور و شادمانى است؟ آيا منع از شراب‏خوارى كه ارزنده‏ترين گوهر وجود آدمى، يعنى عقل را محجوب و پوشيده مى‏سازد و بزرگ‏ترين جنايت‏ها و زشت‏ترين كارها را آسان و زيبا جلوه مى‏دهد، بازداشتن انسان از شادى و شادمانى است؟

آيا سفارش به دورى از تهمت، غيبت، دروغ، ريا، نگاه ناروا و رابطه ناسالم كه زمينه‏ساز هزاران آسيب فردى و اجتماعى و بستر همه ناهنجارى‏هاى روانى و اجتماعى است، دور كردن انسان از شادى است؟

آيا سفارش به ارتباط با كانون عظمت و كمال، يعنى خداوند متعال و رسيدن به آرامش و اطمينان قلب، در پرتو اين ارتباط كه محور اصلى آموزه‏هاى دينى و مذهبى است، شادى‏بخش نيست؟

آيا دستور به نماز و عبادت، صله رحم، انفاق به تهى‏دستان، كمك به همنوعان، تقوا، پاكدامنى، عفت، وقار و اخلاص در اعمال و تكبر نورزيدن و خودپسند نبودن و هزاران دستور ديگر، زمينه‏ساز شادى حقيقى و راستين بشر در دنيا و آخرت نيست؟

ستودن اعمالى چون گريه از خوف خداوند و عظمت و گريستن بر خطاها و گناهان و نيز گريه و سوگوارى در عزادارى اولياى الهى و انسان‏هاى برجسته و ممتاز، به هيچ وجه با نشاط ناسازگار نيست. گريه‏اى كه از سر عشق به خداوند و يادآورى عظمت او باشد، پيوند با درياى بى‏كران همه نيكى‏ها و زيبايى‏ها و سرچشمه همه شادى‏هاست.

اما در مورد مطلب دوم، يعنى روش‏هاى اسلامى براى برگزارى مجالس جشن و سرور، خصوصاً در جشن عروسى، همان‏طور كه در ابتداى پاسخ توضيح داديم، براى شاد كردن مجلس عروسى، نبايد از هر وسيله‏اى استفاده كنيم؛ زيرا مؤمن و كسى كه قلبش به نور تقوا روشن شده، هرگز براى شادى و لذت چند دقيقه‏اى، نافرمانى خدا را نمى‏كند. متأسفانه بسيارى از مردم براى شادى در جشن عروسى خود و فرزندانشان، مرتكب گناهانى چون استفاده از موسيقى حرام، اختلاط زن و مرد، پوشش نامناسب، مزاحمت براى ديگران، اسراف، چشم و هم چشمى، فخر فروشى به يكديگر، پوشيدن لباس‏هاى گران قيمت و برگزارى مجالس پرهزينه، تمسخر ديگران، بى‏توجهى به واجباتى چون نماز و امثال آن مى‏شوند؛ غافل از اين كه شادى واقعى و لذت و خوشى زندگى به دست خداست و هيچ گاه با گناه و معصيت، نمى‏توان به عمق شادى رسيد. گاهى ديده مى‏شود كه عده‏اى براى اين كارها، عذر و بهانه مى‏آورند كه يك شب است و يك شب هزار شب نمى‏شود و در عروسى بايد شاد بود؛ در حالى كه نتيجه اين گونه برنامه‏ها، اين است كه زندگى با گناه و معصيت خدا شروع مى‏شود و بركت از زندگى‏شان مى‏رود. در روايات آمده است كه در مجلس عروسى مؤمن، فرشتگان نازل مى‏شوند و رحمت خدا را با خود مى‏آورند. حال براى اين كه مجالس خوبى در عروسى‏ها داشته باشيم كه هم مملو از شادى و سرور باشد و هم گناه و معصيت نداشته باشد و هم خانواده و فاميل راضى باشند، نكات زير را پيشنهاد مى‏كنيم:

  1. بايد سعى شود اهميت اين موضوع به اعضاى خانواده، خصوصاً والدين و خواهران و برادران عروس و داماد تفهيم شود و نيز اين كه عروس و داماد حق دارند طبق نظر خودشان مجلس عروسى را برگزار كنند؛ البته اين مطلب بايد با لطافت و در عين حال قاطعانه بيان شود و تا جايى كه ممكن است كسى رنجيده خاطر نگردد. براى انجام اين كار، ممكن است لازم باشد ماه‏ها زمينه‏سازى شود و با آنها صحبت شود.
  2. براى اين كه بتوانيم يك فرهنگ و عادت بد را تغيير دهيم، لازم است جانشين مناسبى براى آن در نظر بگيريم. شما نيز اگر نمى‏خواهيد با گناه و معصيت، مجلس عروسى را شاد كنيد، بايد به جاى آن از برنامه‏هاى مجاز استفاده كنيد. يكى از روش‏هايى كه تجربه شده و بسيار هم موفق بوده، استفاده از مداحان مذهبى و هنرمندانى است كه به وسيله خواندن اشعار شادى‏بخش و گفتن لطيفه‏هاى مناسب، مجلس را شاد مى‏كنند. همچنين استفاده از افرادى كه كارهاى تردستى و ديدنى انجام مى‏دهند و مى‏توانند مجلس عروسى را با صفا و شاد كنند، در اين مورد مؤثر است. بعضى از اين افراد هنرمند، وقتى در مجلسى شركت مى‏كنند، بدون اين كه گناهى در برنامه‏هاى آنها باشد يا كسى را مسخره كنند، چنان مجلس را گرم مى‏كنند كه افراد شركت كننده، يكسره مى‏خندند؛ البته بهتر است با ذكر اشعارى در مدح ائمه اطهار و خصوصاً امام زمان عليه‏السلام، معنويتى هم در مجلس عروسى ايجاد كنيم.
  3. بهتر است مجالس عروسى در مناسبت‏هاى مذهبى و جشن‏هاى مذهبى، مثل ميلاد ائمه يا اعياد مذهبى برگزار شود و به تناسب اين شب‏ها، اشعار ويژه آن اعياد هم خوانده شود.
  4. اگر به كلى نمى‏توانيد مجلس را اسلامى برگزار كنيد، حداقل جلوى بعضى گناهان را بگيريد؛ مثلاً سعى شود مجلس مردانه از زنانه كاملاً جدا باشد و هيچ مردى به مجلس زنان راه پيدا نكند و حداقل اين كه عروس و داماد، تلاششان را براى جلوگيرى از گناه بكنند تا اگر هم معصيتى صورت گرفت، به حساب آنها نباشد.
  5. تا جايى كه توان مالى داريد، پذيرايى خوبى از ميهمان‏ها داشته باشيد؛ زيرا پذيرايى، يكى از وسايل شادى‏بخش است و مى‏تواند جانشين خوبى براى ابزارهاى حرام شادى باشد.

پى‏نوشت:

  1. حديث مهر، سال‏نماى تحصيلى جوان، ۸۲-۱۳۸۱٫
  2. شيخ صدوق، علل الشرايع، ج ۲، ص ۳۶۳٫
  3. رى شهرى، ميزان الحكمة، ج ۶، ص ۱۵۵٫
  4. همان، ج ۱، ص ۴۱۸٫
  5. همان، ج ۳، ص ۴۳۹٫
  6. همان، ج ۳، ص ۴۳۸٫
  7. همان، ج ۵، ص ۵۷۴٫
  8. شيخ عباس قمى، سفينة البحار، ج ۱، ص ۲۹۱٫
  9. ميزان الحكمة، ج ۴، ص ۱۱۹٫
  10. ر.ك: نحل (۱۶)، آيه ۳۶؛ نمل (۲۷)، آيه ۶۹؛ انعام (۶)، آيه ۱۱٫
  11. حديث مهر، سالنامه تحصيلى جوان ۸۲-۱۳۸۱٫
  12. همان.

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست