مجموعه ۶: آشنایی با مفاهیم قرآن

امیرالمومنین على عليه السلام می فرماید: 

«خداوند سبحان، هيچ كس را به چيزى مانند اين قرآن اندرز نداده است؛ زيرا قرآن ريسمان محكم خدا و دستاويز مطمئن اوست. در اين قرآن بهار دل است و چشمه هاى دانش و براى صيقل دادن دل، چيزى جز آن وجود ندارد.»

در این مجموعه از کارگاه ها، با نگرشی نوین و رویکردی تازه به معارف قرآن توجه شده است.

نکات اساسی پیرامون قصه های قرآن
آشنایی با قصه های قرآن
3گزارش جنگ ها در قرآن
مثل های قرآن
نعمتهای الهی در قرآن
نعمتهای ویژه
نشانه ها در قرآن
اوامر الهی در قرآن
نواهی خداوند در قرآن
تشویق ها
تنبیه ها، انذارها و هشدارها
سوگندها
الگوهای مثبت
الگوهای منفی
پرسش های قرآن
گیاهان در قرآن
حیوانات در قرآن
سفرها
گفتگوها
سیمای سوره های قرآن
آیات آشنا
اخلاق های خوب (فضایل اخلاقی)
اخلاق های ناشایست (رذایل اخلاقی)
نکات اساسی پیرامون قصه های قرآن

 ۲ جلسه

  • جایگاه قصه در قرآن
  • امتیازات و ویژگی های اساسی قصه گویی قرآن
  • ارکان قصه در قصص قرآن
آشنایی با قصه های قرآن

10 جلسه

هدف: بیان برخی از قصص قرآنی با رویکرد پیام محوری

  • قصص انبیاء بزرگ همچون حضرت آدم، حضرت نوح، حضرت موسی، حضرت عیسی، حضرت یوسف و 
  • قصص مرتبط با اقوام و گروه های مختلف بشری (بنی اسرائیل، اصحاب کهف و…)
  • قصص مرتبط با تاریخ اسلام
3گزارش جنگ ها در قرآن

6 جلسه

گزارش جنگ های بدر، احد، احزاب، تبوک، بنی قریظه، فتح مکه

مثل های قرآن

هدف: مثل گزاره ای کوتاه، دل پسند و قابل انتقال است که قرآن کریم نیز حدود ۶۰ بار از آن بهره برده است. به کارگیری مثل های قرآن، مسیر انتقال معارف را هموار می کند.

اندیشه محوری و پیام گیری، هدف اصلی از بکارگیری مثل

تعداد مثلهای موجود در قرآن

گلچینی از ۱۴ مثل قرآنی به عنوان نمونه

نعمتهای الهی در قرآن

 ۵ جلسه

هدف: شمارش نعمت ها روحیه شکرگزاری را زیاد می کند و شکر نعمت نیز نعمت ها فزونی بخشیده انکار آن باعث زوال و از دست دادن آنها خواهد شد. در قرآن حدود ۱۰۰۰ نعمت الهی آمده است که یادآوری مسیر خداشناسی را هموار می کند.

آثار شکر نعمت و انکار آن

کفران نعمت، ذکر نعمت، ما و منعم

نعمتهای الهی در قرآن: 

نعمتهای زمینی، نعمتهای آسمانی

نعمتهای جسمی، نعمتهای روحی

نعمتهای فردی، نعمتهای اجتماعی

نعمتهای دنیایی، نعمتهای آخرتی

نعمتهای منتظره، نعمتهای غیر منتظره

نعمتهای ویژه

 ۱ جلسه

نعمت بعثت انبیاء، کتابهای آسمانی، عزت، استقلال، جمعیت، برادری، نجات از طاغوت، امدادهای غیبی

نشانه ها در قرآن

 ۲ جلسه

توجه به نشانه ها بهترین راه خداشناسی

نشانه های خدا در طبیعت، آسمانها، آفرینش انسان، آفرینش حیوانات و …

برخی از نشانه ها: شب، روز، خورشید، ماه، تنوع در زبان، تنوع در شکل، حرکت کشتی ها، باد، باران و …

اوامر الهی در قرآن

4 جلسه

هدف: آموختن چهارچوب سبک زندگی اسلامی با استفاده از اوامر قرآن

اوامر فکری و اعتقادی

اوامر اخلاقی و تربیتی

اوامر سیاسی و اجتماعی

اوامر نظامی، اوامر عبادی و مناسکی

نواهی خداوند در قرآن

 ۲ جلسه

هدف: دریافت خط قرمزها به منظور رسیدن به تقوای الهی

نواهی فکری و اعتقادی

نواهی اخلاقی و تربیتی

نواهی سیاسی و اجتماعی

نواهی نظامی، نواهی عبادی و مناسکی

تشویق ها

2 جلسه  

هدف: تشویق، حرکت رو به رشد انسان را تسریع می کند. آشنایی با تشویق های خداوند در قرآن رشد فکری و معنوی انسان را سرعت خواهد بخشید.

تشویق های مادی، تشویق های معنوی

بهشت و توصیف آن، مقام رضوان

تنبیه ها، انذارها و هشدارها

2 جلسه

هدف: آسیب های مسیر تکامل، رهزن و بازدارنده از حرکت به سوی کمالات هستند. آشنایی با تنبیه ها و نتایج مادی و معنوی عملکرد ناشایست، می تواند پرهیز از آنها را به دنبال داشته باشد.

عذاب های دنیایی و عذاب های آخرتی

توصیفی از جهنم و طبقات آن

سوگندها

1 جلسه

از سوگند در کجا و چگونه استفاده می شود؟

در قرآن چند بار و به چه چیزهایی سوگند یاد شده؟

بیشتر سوگند مربوط به چه موضوعی است؟

الگوهای مثبت

12 جلسه

هدف: انسان در مسیر حرکت، نیازمند الگوها و الهام گرفتن از او است. الگوها به انسان انگیزه، حرارت، امید و روحیه مضاعف می دهند و در نوردیدن قله های بلند زندگی را برای انسان آسان می کنند.

آشنایی با ۱۲ الگوی قرآنی:

حضرت نوح، حضرت ابراهیم، حضرت اسماعیل، زکریا، حضرت هاجر، حضرت مریم، حضرت موسی، حضرت عیسی، حضرت یوسف، حضرت آسیه، مادر موسی و حضرت محمد علیهم السلام و ….

الگوهای منفی

 ۴ جلسه

هدف: درس آموزی از عملکرد الگوهای منفی برای پیشگیری و مراقبت

تاثیر الگوها در تحولات تاریخی و انحرافات 

تاثیر رهبران و جلوداران منحرف بر مترفین، مفسدین و تبهکاران

آشنایی با ۵ الگوی منفی: نمرود، فرعون، ابولهب، قارون، بلعم باعورا

پرسش های قرآن

6 جلسه

هدف: خداوند انسان را کنجکاو و پرسش گر آفریده و کلید دانایی را در پرسشگری معرفی کرده است. در قرآن حدود ۱۰۰۰ پرسش مطرح گردیده است که حاوی ناب ترین نکات زندگی است.

پرسشگران و پاسخگویان

موضوع پرسش ها، انگیزه پرسشگران

آشنایی با آداب پرسش و پاسخ

پرسش های اعتقادی، پرسش های اخلاقی

پرسش های اجتماعی، پرسش های سیاسی

گیاهان در قرآن

 ۵ جلسه

هدف: گیاهان، بخش مهمی از فضایی را که ما در آن زندگی می کنیم، تشکیل می دهند. قرآن نیز چند صد آیه در زمینه گیاهان، میوه ها و تاثیر آنها در زندگی بشر مطرح کرده است. مطالعه هر کدام از انواع آنها پنجره های شگفت آور خلقت را به روی انسان باز می کند و توجه به تنوع و رنگارنگی آن مسیر خداشناسی را هموار می نماید.

آشنایی مختصر علمی با برخی از کیاهانی که در قرآن به آنها اشاره شده:

غلات، انگور، زیتون، انجیر، انار، موز، زنجبیل و …

آشنایی با خواص دارویی برخی از گیاهان مطرح شده در قرآن و تاثیر آنها بر روی سلامتی انسان

حیوانات در قرآن

 ۵ جلسه

هدف: حیوانات و دیگر موجودات زنده، بخشی از زندگی پیرامونی ما را تشکیل می دهند که وجود آنها در چرخه حیات حکیمانه و هدفدار است. در قرآن کریم به دلایل مختلفی به برخی از حیوانات اشاره شده که آشنایی با این موجودات ما را با شگفتی های عالم آشناتر می کند.

نقش اساسی حیوانات در زندگی انسان

نکاتی پیرامون برخی از حیوانات  مطرح شده در قرآن:

گاو، گوساله، شتر، اسب، الاغ، شیر، فیل، هدهد، ابابیل، مورچه، زنبور، قورباغه، پشه، شپش، مگس، عنکبوت و …

برکات موجود در حیوانات برای انسان مثل شیر، گوشت، پشم و …

سفرها

3 جلسه

همیشه سفرنامه ها از پرطرفدارترین کتابها هستند. سفرنامه به دلیل بدیع بودن حوادث، پرجاذبه است. در قرآن گزارش حدود ۳۰ سفرنامه آمده که هر یک با انگیزه ای همچون تجارت، عبادت، تربیت، آموزش، جهاد، هجرت، دیدار یار و … می باشد.

سفر ذوالقرنین، سفر موسی و خضر، سفر حج، سفر معراج پیامبر ص از جمله این سفرها است.

گفتگوها

گفتگو ابزاری برای تفهیم و تفاهم انسان ها است و ممکن است به اشکال مختلف انجام بگیرد. مباحثه، مشاجره، محاجه، مجادله، مناظره، مباهله، …. . در قرآن دویست گفتگو آمده است.

گفتگوی خدا و شیطان، شیطان با آدم و حوا، هابیل و قابیل، ابراهیم و عمو، ابراهیم و اسماعیل، موسی و خضر، پیامبر با موافقان و مخالفان و منافقان.

سیمای سوره های قرآن

3 جلسه

ویژگی ها و خصوصیات سوره ها

شمایی کلی از محتوای سوره ها

فضیلت خواندن سوره ها

آیات آشنا

 ۴ جلسه

از زمان پیامبر بعضی از آیات قرآن به صورت شناسنامه دار مطرح می شد و جزئی از فرهنگ عمومی می شد. مثل آیه استرجاع، آیه ولایت، آیه هجرت، آیه تطهیر، آیه تبلیغ، 

در سبک زندگی اسلامی رونق بخشی به این آیات می تواند گامی مثبت باشد.

اخلاق های خوب (فضایل اخلاقی)

 ۴ جلسه

از زمان پیامبر بعضی از آیات قرآن به صورت شناسنامه دار مطرح می شد و جزئی از فرهنگ عمومی می شد. مثل آیه استرجاع، آیه ولایت، آیه هجرت، آیه تطهیر، آیه تبلیغ، 

در سبک زندگی اسلامی رونق بخشی به این آیات می تواند گامی مثبت باشد.

اخلاق های ناشایست (رذایل اخلاقی)

برای رسیدن به کمالات اخلاقی، شناخت رذایل و بیماری های اخلاقی نیز لازم است. چراکه پیشگیری از این آلودگی ها رشد معنوی را در پی خواهد داشت. قرآن عزیز می تواند بهترین راهنما در این زمینه باشد.

فهرست