مجموعه ازدواج،مهریه:

آيا در روايات مقدار و حدودي براي مهريه زن تعيين نشده است؟
مهريه دختر چه اندازه باشد مناسب است؟
چرا در قانون ازدواج هيچ ماده واحده اي براي سقف مهريه تعيين نمي شود تا جلوي بسياري از مشكلات برطرف شود؟
مقدار مهريه تا چه اندازه اي معقول است؟ (سكه بهار آزادي) آيا اگر يك دختر اكثر شرايط مورد نظر را داشته باشد و تنها مهريه اي بالا داشته باشد اين يك اشكال محسوب مي شود؟
آيا در روايات مقدار و حدودي براي مهريه زن تعيين نشده است؟

آيا در روايات مقدار و حدودي براي مهريه زن تعيين نشده است؟

پاسخ:

در قرآن مجيد درباره ميزان مهريه اشاره خاصي نشده است بلکه آن را عطيه الهي و پشتوانه اجتماعي براي زن مي شود بشمار آورد ميزان آن بسته به توافق دو همسر است اما در روايات تاکيد شده است که ميزان آن را سنگين قرار ندهيد

 

در مورد حداكثر مهريه از نظر شرعى نمى‏توان مقدار معينى را تعيين كرد. البته در روايتى طولانى از امام رضا(ع) آمده است كه: [مهريه در سنت پانصد درهم مى‏باشد و اين از جهتى شبيه مهريه‏اى است كه خداوند براى حورالعين قرارداده است و آن عبارت است از يكصد تكبير يكصد حمد يكصد تسبيح يكصد تهليل و يكصد صلوات] (بحار الانوار ج۹۳ ص ۱۷۰ روايت ۱۰ باب ۲ تلخيص و نقل به معنى). البته اين روايات دلالت بر حسن و استحباب تعيين مهريه تامقدار فوق دارد و الزامى در اين زمينه در كار نيست. در عين حال به نظر مى‏رسد با شرايط كنونى جامعه بهتر است حدمتوسط معمول در جامعه را رعايت كنيد.

طبق يك قول مهريه حضرت زهرا(س) معادل ۵۰۰ درهم بوده كه ۲۵۰ مثقال نقره مى‏شود كه اگر قيمت يك‏مثقال نقره را امروز هزار تومان حساب كنيم ۲۵۰ هزار تومان مى‏شود {V(احقاق‏الحق قاضى‏نورالله شوشترى ج ۸ ص ۳۵۱)V}. البته شرعاً حد مشخصى براى مقدار مهريه قرار داده نشده است لكن در روايت آمده كه بهترين زنان شما آنهايى هستند كه مهر آنان كم باشد. به نظر ما امروز براى اين كه ازدواج جوانان دچار مشكل نشود بر همه افراد مؤمن لازم است از قرار دادن مهريه‏هاى سنگين بپرهيزند و متقابلاً از خانواده دختر هم توقع جهيزيه‏هاى سنگين نداشته باشند. به طور كلى بايد بدانيم كه دين اسلام دينى است كه در تمام ابعاد طرفدار اقتصاد و ميانه‏روى در امور است [كونوا امه وسطاً] و چه خوب است اين اصل در همه جهات زندگى مد نظر باشد. در مسأله ازدواج و مهريه نيز طورى عمل شود كه از هر گونه اسراف و تبذير و اشرافى‏گرى و غرب‏گرايى به دور باشد.

در سرگذشت حضرت موسي(ع) و حضرت شعيب(ع)، در قرآن آمده: هنگامي که موسي(ع) به خاطر حفظ جان خود از خطر فرعونيان از مصر بيرون آمد و به سوي مدين حرکت کرد، در بيرون شهر مدين ديد چوپانان کنار چاهي توقف کرده اند و به نوبت، از چاه براي گوسفندان خود آب بيرون مي کشند، ديد در کنار آنها دو بانوي با حجاب ايستاده اند و آنها نيز منتظر نوبت خود هستند تا به چاه نزديک شوند و آب براي گوسفندان خود از چاه بکشند. موسي(ع) نزد آنها رفت و آنان را کمک کرد و آب از چاه کشيد و گوسفندان آنها را آب داد… آن دو دختر، دختران شعيب پيغمبر(ع) بودند، چون شعيب پسر نداشت، دخترانش عهده دار چوپاني گوسفندان شده بودند. سپس دختران شعيب(ع) نزد پدر رفتند وجريان را گفتند، شعيب(ع) يکي از آن دخترها را براي دعوت موسي(ع) به خانه اش فرستاد، موسي(ع) آن دعوت را پذيرفت و به خانه شعيب(ع) آمد. شعيب(ع) به شخصيت معنوي موسي(ع) پي برد و علاقمند شد که او را داماد خود نمايد، از اين رو به موسي(ع) گفت: [اني اريد ان انکحک احدي ابنتي هاتين علي ان تأجرني ثماني حجج فان اتممت عشرا فمن عندک و ما اريد ان اشق عليک ستجدني ان شاءالله من الصالحين؛ من مي خواهم يکي از اين دو دخترم (صفورا و لعيا) را به همسري تو درآورم، به اين شرط که هشت سال براي من کار کني و اگر ده سال کار کني، محبتي از ناحيه تو است من نمي خواهم کار سنگيني بر دوشت بگذارم و انشاءالله مرا از افراد صالح خواهي يافت] V}(قصص، آيه ۲۷). {V موسي(ع) پيشنهاد شعيب(ع) را پذيرفت. از اين آيه چند مطلب استفاده مي شود: ۱٫ مهريه در قرن هاي قبل از اسلام نيز بوده است. ۲٫ خواستگاري از ناحيه دختر نيز بوده چنان که شعيب(ع) از جانب دخترش از موسي(ع) خواستگاري کرد، بنابراين پيشنهاد خواستگاري از جانب دختر و کسان او، عيب نيست. ۳٫ رواست که مهريه به صورت کار درآيد نه پول. ۴٫ لازم نيست که مهريه يکجا پرداخته شود، بلکه با رضايت زن، در ذمه شوهر باشد کافي است. ولي در اينجا اين دو سؤال پيش مي آيد: ۱٫ چرا حضرت موسي(ع) براي دخترش مهريه سنگين قرار داده است؟ و قرآن اين سرگذشت را نقل مي کند تا براي مسلمانان درس آموزنده باشد و اگر درس منفي بود، قرآن آن را نقل نمي کرد و يا به عنوان انتقاد نقل مي کرد. ۲٫ با اين که مهريه مال دختر است، چرا در سرگذشت فوق، به عنوان هشت سال کار براي پدر (شعيب(ع[ قرار داده شده، مگر دختر کالا است که آن را بفروشند. پاسخ: در مورد سؤال اولي، بايد توجه داشت که اين ازدواج يک ازدواج معمولي نبود، بلکه مقدمه اي بود تا موسي(ع) در کنار پير مدين، شعيب پيغمبر(ع) بماند و با کسب علم و معرفت در مکتب شعيب(ع) در ساليان دراز به مقام ارجمندي از علم و کمال نائل آيد. وانگهي درست است که موسي(ع) در اين مدت طولاني براي شعيب(ع) کار مي کرد، ولي شعيب نيز تمام زندگي او و همسرش را تأمين مي نمود و اگر هزينه زندگي موسي و همسرش را از مزد کار موسي(ع) کم کنيم، مبلغ زيادي باقي نخواهد ماند، نتيجتا مهريه ساده و سبکي خواهد شد، بنابراين مهريه سنگين، مقدمه اي براي تکامل موسي(ع) در مکتب شعيب بوده و زندگي مادي و معنوي موسي(ع) را تأمين مي کرده است V}(اين که شعيب به موسي(،) گفت [و ما اريد ان اشق عليک…؛ من نمي خواهم کار سنگيني بر دوش تو بگذارم و انشاءالله مرا از صالحان خواهي يافت] بيانگر همين مطلب است که منظور سختگيري نبوده، بلکه صلاح و کمال موسي(ع) هدف بوده است). {V در مورد سؤال دوم: قرارداد شعيب(ع) با موسي(ع) به عنوان وساطت و وکالت از جانب دخترش بوده و با رضايت او انجام گرفته، با توجه به اين که (چنان که گفتيم) محصول کار موسي(ع) صرف هزينه زندگي موسي(ع) و همسرش مي شده است. نکته آخر اين که با توجه به اين که به اراده خداوند رسالت سنگيني در آينده به عهده حضرت موسي(ع) گذاشته مي شود و آن رويارويي با فرعون و نيز داشتن قومي لجوج و بهانه گير چون قوم بني اسرائيل بوده است از اين رو طبق مشيت الهي لازم بود مدتي به کار شباني بپردازد تا آمادگي لازم را براي هدايت مردم و نيز روبرو شدن با مشکلات و سختي ها را پيدا نمايد. از اين رو اين مدت شباني نسبتا طولاني علاوه بر اين که از حضرت حضرت شعيب(ع) در جهت علم و کمال بهره مي برد و علاوه بر اين که تمام زندگي او و همسرش توسط حضرت شعيب(ع) اداره و تأمين مي شد، فرصتي مغتنم براي حضرت موسي(ع) بود تا آمادگي لازم را براي رسالت آينده خويش به دست آورد.

 

مهريه دختر چه اندازه باشد مناسب است؟

مهريه دختر چه اندازه باشد مناسب است؟

پاسخ:

هر چند ميزان مهريه از نظر شرعي براساس توافق و رضايت زوجين مي باشد و هر مقداري که مورد توافق زوجين باشد چه کم و چه زياد به عنوان مهريه معين مي شودV}(امام خميني ره، ترجمه تحرير الوسيله، دفتر انتشارات اسلامي، ۱۳۶۸، ج ۳، ص ۵۲۸){V ولي اين بدان معنا نيست که نظر پدر و مادر ناديده انگاشته شود بلکه بايد سعي شود که حتي الامکان رضايت و نظر آنان را نيز جلب نمود از طرفي از آنجا که مهريه يک بدهي است بر عهده مرد است و با مطالبه زن پرداخت آن بر او واجب مي شود بهتر است مقدار مهريه به گونه اي باشد که مرد توانايي پرداخت آن را داشته باشد و توان مالي و شرايط مرد در نظر گرفته شود از طرفي بايد شئونات زن لحاظ شود. بنابراين توجه به توان مالي و توانايي در مورد مقدار مهريه را نمي توان نشانه اي بر خواست فرد دانست بلکه بيانگر واقع بيني و درک صحيح فرد از مسؤليتي است که متوجه اوست.

در دين اسلام براى مهريه، حد معيني بطور لزوم معين نشده است؛ بلكه بر اساس توافق و رضايت زن و شوهر انجام مي‏گيرد. اما مستحب است مقدار آن از مهر السنه (پانصد درهم) بيشتر نگردد و نيز كمترين مقدار آن طوري باشد كه در نظر عرف داراي ارزش باشد.

[مهر السنه] مقدار مهرى است كه نبى اكرم‏صلى الله عليه وآله وسلم براى همسران خود و حضرت زهراعليها السلام قرار داد. مقدار آن پانصد درهم است و هر درهم، معادل ۶/۱۲ نخود نقره سكه‏دار است. در مجموع برابر ۶۳۰۰ نخود (يا ۵/۲۶۲ مثقال) مى‏شود و قيمت آن در هر زمان، تابع نرخ همان زمان است.

نكته ديگر اين كه برخلاف تصور اشتباهي که متأسفانه در جامعه مطرح است که مهريه سنگين را نوعي ارزش براي زن مي انگارند. از ديدگاه اسلام مهريه سنگين مورد نکوهش قرار گرفته و در مقابل سبک بودن مهريه از ارزش ها و خوبي هاي زن برشمرده شده است. پيامبر اکرم (ص) فرمودند: [بهترين زنان امت من زني است که مهريه او از ديگران کم تر باشد]. V}(الشيخ الحر العاملي، وسائل الشيعه، بيروت: داراحياء و التراث العربي، ج ۱۵، ص ۱۰، ح ۹){Vو در روايت ديگري شده که [کمي مهريه از برکت زن و زيادي مهريه از شومي اوست]. V}(پيشين، ح ۸){V علاوه بر اين برخلاف آنچه تصور مي شود که مهريه سنگين موجب استحکام زندگي و تضميني براي تداوم آن است، تجربه نشان داده که مهريه سنگين در بسياري از موارد موجب اختلاف و دشمني است. همان گونه که حضرت علي عليه السلام فرمودند که: [مهريه زنان را سنگين قرار ندهيد که موجب عداوت و دشمني خواهد شد]. V}(پيشين، ص ۱۱، ح ۱۲){V بنابراين مهريه سنگين نه دليلي بر ارزش و ملاک خوبي زن محسوب مي گردد و نه موجب استحکام پايه هاي زندگي و تضمين کننده آن است از اين رو همسو شدن با تفکر اشتباه جامعه با اين که پشتوانه عقلي و منطقي ندارد امري معقول و منطقي به نظر نمي رسد.

منبع:نرم افزار پرسمان

چرا در قانون ازدواج هيچ ماده واحده اي براي سقف مهريه تعيين نمي شود تا جلوي بسياري از مشكلات برطرف شود؟

چرا در قانون ازدواج هيچ ماده واحده اي براي سقف مهريه تعيين نمي شود تا جلوي بسياري از مشكلات برطرف شود؟ مگر پيغمبر اسلام مهريه اي كه سنت قرار داده بودند( ۵۰۰ درهم در زمان ازدواج اول) آن را براي زنهاي ديگري كه به عقد خود درآوردند، تغيير دادند كه در جامعه اسلامي ما هر چه را سر سفره عقد گفتند، در قرارداد ازدواج مي نويسند و داماد بيچاره را در فشار انواع حملات روحي قرار مي دهند؟

پاسخ:

در دين اسلام براى مهريه، حد معينى که الزام آور باشد، معين نشده است؛ بلكه بر اساس توافق و رضايت زن و شوهر انجام مى‏گيرد. اما مستحب است مقدار آن از مهر السنه (پانصد درهم) بيشتر نگردد و نيز كمترين مقدار آن طورى باشد كه در نظر عرف داراى ارزش باشد.V}امام خمينى، تحرير الوسيله، ج ۲، المهر، م ۱؛ آيت الله وحيد، منهاج الصالحين، ج ۳، المهر، م ۱۳۵۰؛ آيت الله تبريزى، منهاج الصالحين، ج ۲، ۱۳۵۰؛ آيت الله سيستانى، منهاج الصالحين، ج ۳، م ۲۸۷ و ۲۸۶؛ آيت الله صافى، هداية العباد، ج ۲، المهر، م ۱؛ آيت الله مكارم، استفتاءات، ج ۲، س ۹۸۹ و دفتر: آيات عظام فاضل، بهجت، خامنه‏اى، نورى. {V

 

البته به نظر ما امروز براي اين كه ازدواج جوانان دچار مشكل نشود، بر همه افراد مؤمن لازم است از قرار دادن مهريه‏هاي سنگين بپرهيزند و متقابلاً از خانواده دختر هم توقع جهيزيه‏هاي سنگين نداشته باشند. به طور كلي بايد بدانيم كه دين اسلام، ديني است كه در تمام ابعاد طرفدار ميانه‏روي در امور است [جعلناكم امه وسطا] (سوره بقره، آيه ۱۴۳) و چه خوب است اين اصل در همه جهات زندگي مد نظر باشد.

در هر صورت مهريه ديني است كه به عهده مرد است و بايد روزي پرداخت نمايد. در اين زمينه بايد توجه شود كه مقدار آن به گونه اي باشد كه براي مرد قابل پرداخت باشد.

براساس آموزه هاي ديني  مقدار مهريه اي که رسول اکرم(ص) به همسران خود داده است، به مقدار پانصد درهم بوده است. نکته جالب توجه درآن، اين است که حضرت امام صادق(ع) اوقيه و نش (که در روايات از آن به  ميزان  مهريه همسران رسول الله نام برده شده است ) را به طور دقيق و روشن معنا مي کند و بيان مي دارد که مراد از آن ها چيست. مطابق اين روايت، مهريه زنان رسول اکرم(ص) دوازده اوقيه و يک نش بوده است که هر اوقيه ، چهل درهم و هر نش، نصف آن يعني بيست درهم مي باشد. پس مجموع آن پانصد درهم مي شود. ينابراين ، مطابق سنت پيامبراکرم (ص) ميزان صحيح و مناسب براي تعيين مهريه ، اين است که بر اساس مهر السنة؛ يعني همان مقداري که رسول مکرم اسلام (ص) براي همسران خويش تعيين نموده و پرداخته اند، تعيين و پرداخت شود، اما در صورتي که طرفين به مقدار مورد نظر در مهر السنة اکتفا نکنند و يا بخواهند خود شان مهريه را تعيين نمايند، در اين صورت، رضايت و توافق طرفين – نه تنها مرد يا زن – ميزان در تعيين مهريه خواهد بود.

البته اين که امروزه برخلاف سنت رسول الله مهريه هاي سنگيني را تعين وآن را مايه خوش بختي مي دانند از يک سو متوجه فرهنگ وعرف زمانه است واز سوي ديگر اين ايراد بيشتر متوجه خانم ها و دختران جوان است که با ناديده گرفتن ضرورت هاي زندگي و با چشم پوشي از نياز هاي اساسي خويش مبني بر ازدواج، در پاسخ به دعوت و تقاضاي خواستگار که نوعا با محبت و دوستي همراه است، سنگ بزرگي را پيش پاي او مي نهند که برداشتن آن هم بسيار سخت و طاقت فرسا است و گذشتن از آن هم مشکل آفرين مي باشد. در حالي که از منظر روايات و در کل از منظر ديني، مهريه نه درآمد مالي است و نه ارزش مادي دارد. بلکه فلسفه وجودي و حکمت وجوب آن چيز ديگر است؛ که درجاي خود با يد بحث شود.

مقدار مهريه تا چه اندازه اي معقول است؟ (سكه بهار آزادي) آيا اگر يك دختر اكثر شرايط مورد نظر را داشته باشد و تنها مهريه اي بالا داشته باشد اين يك اشكال محسوب مي شود؟

مقدار مهريه تا چه اندازه اي معقول است؟ (سكه بهار آزادي) آيا اگر يك دختر اكثر شرايط مورد نظر را داشته باشد و تنها مهريه اي بالا داشته باشد اين يك اشكال محسوب مي شود؟

پاسخ:

در دين اسلام براى مهريه، حد معينى که الزام آور باشد ، معين نشده است؛ بلكه بر اساس توافق و رضايت زن و شوهر انجام مى‏گيرد. اما مستحب است مقدار آن از مهر السنه (پانصد درهم) بيشتر نگردد و نيز كمترين مقدار آن طورى باشد كه در نظر عرف داراى ارزش باشد.V}امام خمينى، تحرير الوسيله، ج ۲، المهر، م ۱؛ آيت الله وحيد، منهاج الصالحين، ج ۳، المهر، م ۱۳۵۰؛ آيت الله تبريزى، منهاج الصالحين، ج ۲، ۱۳۵۰؛ آيت الله سيستانى، منهاج الصالحين، ج ۳، م ۲۸۷ و ۲۸۶؛ آيت الله صافى، هداية العباد، ج ۲، المهر، م ۱؛ آيت الله مكارم، استفتاءات، ج ۲، س ۹۸۹ و دفتر: آيات عظام فاضل، بهجت، خامنه‏اى، نورى. {V

البته به نظر ما امروز براي اين كه ازدواج جوانان دچار مشكل نشود، بر همه  افراد مؤمن لازم است از قرار دادن مهريه‏هاي سنگين بپرهيزند و متقابلاً از خانواده دختر هم توقع جهيزيه‏هاي سنگين نداشته باشند. به طور كلي بايد بدانيم كه دين اسلام، ديني است كه در تمام ابعاد طرفدار ميانه‏روي در امور است [جعلناكم امه وسطا] (سوره بقره، آيه ۱۴۳) و چه خوب است اين اصل در همه جهات زندگي مد نظر باشد.

در هر صورت مهريه ديني است كه به عهده مرد است و بايد روزي پرداخت نمايد. در اين زمينه بايد توجه شود كه مقدار آن به گونه اي باشد كه براي مرد قابل پرداخت باشد.

اما اگر دختر تمام شرايط را دارد و فقط در مهريه توافق نداريد مي توانيد از وساطت افراد ذي نفوذ کمک گرفته و  خانواده او را به ميزان کمتر راضي نماييد . البته شما هم نبايد فارغ از توجه به شوونات دختر و ديگر دختران خانواده و فاميل  تصميم بگيريد و يا او را مجبور و به چک و چونه زني روي بياوريد  و بر حرف خود اصرار زياد داشته باشيد . پس  توافق توافق نه اصرار بر حرف خود     و ناديده گرفتن جايگاه دختر در بين بستگان و عدم رعايت اعتماد سازي و يا معامله گري و …

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست